GRAMMATIK · Дієслово: форми і часи

Futur I und II zum Ausdruck der Vermutung

Як німці говорять про майбутнє (найчастіше — без Futur!) і як за допомогою werden висловити припущення: «він, мабуть, хворий», «вона, напевно, забула».

✈️
0 / 0 Aufgaben gemeistert

Futur I und II zum Ausdruck der Vermutung

    Über die Zukunft spricht man im Deutschen meistens mit dem Präsens und einer Zeitangabe: Morgen fahren wir ans Meer. Das Futur mit werden + Infinitiv braucht man seltener. Sehr oft ist werden gar keine Zeitform, sondern zeigt eine Vermutung – fast wie ein Modalverb: Er wird wohl krank sein. = Ich glaube, er ist krank.

    Futur I – Vermutung über jetzt oder später. Futur II – Vermutung über etwas, das schon passiert ist.

    🇺🇦 Українською В українській (і в англійській) про майбутнє зазвичай говорять майбутнім часом: «завтра я поїду», «I will go». Німці ж здебільшого кажуть теперішнім часом + слово-«покажчик часу» (morgen, am Wochenende, nächste Woche): Morgen fahre ich. А конструкція werden + інфінітив дуже часто означає не майбутнє, а припущення – те, що ми передаємо словами «мабуть», «напевно», «певно»: Er wird wohl krank sein – «Він, мабуть, хворий» (зараз!). Для припущення про минуле є Futur II: Sie wird es vergessen haben – «Вона, мабуть, забула». Тобто перекладаємо такі речення не майбутнім часом, а звичайним + «мабуть».

    Zukunft mit Präsens + Zeitangabe

    Die Zeitangabe zeigt: Es geht um die Zukunft. Das Verb steht ganz normal im Präsens.

    Morgen schreiben wir einen Mathetest.

    Am Wochenende besuche ich meine Oma.

    Nächsten Sommer fliegt Sofia nach Spanien.

    Heute Abend regnet es bestimmt, aber es bleibt warm.

    Typische Zeitangaben für die Zukunft
    gleich · bald · heute Abend · morgen · übermorgen · am Freitag · am Wochenende
    nächste Woche · nächsten Monat · nächstes Jahr · in zwei Tagen · im Sommer · später

    Präsens + Zeitangabe = Zukunft. Das ist im Deutschen der Normalfall.

    🇺🇦 Українською Українською теж можна сказати «Завтра пишемо контрольну», але частіше ми вживаємо майбутній час. У німецькій навпаки: теперішній час + покажчик часу – звичайний, нейтральний спосіб говорити про плани й домовленості. Якщо з контексту й так ясно, що йдеться про майбутнє, Futur не потрібен.

    In der Zukunft schon fertig: Perfekt + Zeitangabe

    Etwas ist zu einem Zeitpunkt in der Zukunft schon vorbei. Dann nimmt man das Perfekt + Zeitangabe.

    Wenn du um acht kommst, haben wir schon gegessen.

    Bis Freitag habe ich das Buch gelesen.

    Morgen um diese Zeit sind wir schon in Berlin angekommen.

    Mit Futur II ist das auch möglich, klingt aber sehr formell: Bis Freitag werde ich das Buch gelesen haben.

    In der Zukunft schon passiert → Perfekt + Zeitangabe (schon, bis …, um …).

    🇺🇦 Українською Українською тут звучить майбутній час доконаного виду: «До п'ятниці я прочитаю книжку», «Коли ти прийдеш, ми вже поїмо». Німецька бере для цього Perfekt: дія в майбутньому вже буде завершена. Futur II (werde gelesen haben) граматично правильний, але в розмові майже не трапляється.

    Futur I: sichere Aussage, Prognose, Drohung

    Personwerden+ Infinitiv (am Ende)
    ichwerde… helfen
    duwirst… helfen
    er / sie / eswird… helfen
    wirwerden… helfen
    ihrwerdet… helfen
    sie / Siewerden… helfen

    Wenn man für die Zukunft bewusst werden + Infinitiv wählt, will man etwas betonen:

    BedeutungBeispiel
    ganz sicher, fest geplant, VersprechenSteht der Termin schon fest? – Ja, das Konzert wird am Samstag stattfinden.
    Keine Angst, ich werde dir helfen!
    Prognose, VoraussageMorgen wird es im Norden schneien.
    Wenn wir nichts tun, werden die Meere voller Plastik sein.
    strenge Aufforderung, DrohungMama zu Paul: „Du wirst jetzt sofort dein Zimmer aufräumen!“

    werden (konjugiert) auf Position 2 + Infinitiv am Satzende.

    🇺🇦 Українською Futur I про майбутнє звучить «вагоміше», ніж простий Präsens: це тверда обіцянка чи впевненість («точно буде»), прогноз (часто в новинах, прогнозі погоди) або суворий наказ – як наше «Ти зараз же прибереш у кімнаті!». Слово werden відмінюється й стоїть на другому місці, інфінітив – у кінці речення. Увага: werden має й інші ролі – повнозначне дієслово «ставати» (Er wird Arzt) і допоміжне для пасиву (Das Haus wird gebaut).

    Vermutung: Futur I (jetzt) und Futur II (schon passiert)

    Ist man nicht sicher, benutzt man werden wie ein Modalverb. Mit wohl, wahrscheinlich, vielleicht, vermutlich wird die Vermutung noch klarer.

    Worüber?FormBeispiel
    jetzt oder späterFutur I
    werden + Infinitiv
    Anna ist nicht in der Schule. Sie wird wohl krank sein.
    Ruf Tom nicht an, er wird jetzt schlafen.
    schon passiertFutur II
    werden + Partizip II + haben / sein
    Mein Handy ist weg. Ich werde es wohl im Bus vergessen haben.
    Das Licht ist aus. Sie werden schon weggegangen sein.

    haben oder sein? Genau wie im Perfekt:

    PerfektFutur II
    er hat gelernter wird gelernt haben
    sie hat vergessensie wird vergessen haben
    er ist gefahrener wird gefahren sein
    sie ist eingeschlafensie wird eingeschlafen sein

    Zukunft oder Vermutung? Das zeigen nur die Wörter wie wohl, wahrscheinlich und der Kontext:

    Lena wird morgen kommen. (Zukunft) – Lena wird jetzt wohl zu Hause sein. (Vermutung)

    Bis Montag wird er das Buch gelesen haben. (Zukunft, schon fertig) – Er wird das Buch wohl schon gelesen haben. (Vermutung über die Vergangenheit)

    Futur I = Vermutung über jetzt/später. Futur II = Vermutung über die Vergangenheit: werden + Partizip II + haben/sein.

    🇺🇦 Українською Тут werden – не час, а «сигнал сумніву», як модальне дієслово. Українською ми передаємо це словами «мабуть», «напевно» + звичайний час: Sie wird wohl krank sein – «Вона, мабуть, хвора». Ich werde es im Bus vergessen haben – «Я, мабуть, забув його в автобусі». Futur II будується як Perfekt, тільки замість hat/ist – wird … haben/sein. Чи йдеться про майбутнє, чи про припущення, вирішують контекст і слова wohl, wahrscheinlich, vielleicht, vermutlich.

    Hauptsätze: Aktiv und Passiv

    Eine Vermutung kann im Aktiv und im Passiv stehen. werden ist auf Position 2, alles andere kommt ans Ende.

    FormBeispiel
    Futur I AktivDer Hausmeister wird die Heizung wohl bald reparieren.
    Futur II AktivDer Hausmeister wird die Heizung wohl schon repariert haben.
    Futur I PassivDie Heizung wird wohl bald repariert werden.
    Futur II PassivDie Heizung wird wohl schon repariert worden sein.

    Futur I Passiv: … Partizip II + werden. Futur II Passiv: … Partizip II + worden sein (immer „sein“, immer „worden“ ohne ge-).

    🇺🇦 Українською Схема однакова: відмінюване werden на другому місці, а в кінці речення – «хвіст» з дієслів. Для пасиву в кінець додається ще werden (Futur I) або worden sein (Futur II). Українською все це знову «мабуть»: «Опалення, мабуть, скоро полагодять» / «…мабуть, уже полагодили». Пам'ятай: у пасиві worden пишеться без ge-, а допоміжне дієслово – завжди sein.

    Hauptsätze mit Modalverb

    Kommt ein Modalverb dazu, steht es im Infinitiv ganz am Ende.

    FormBeispiel
    Futur I Aktiv + ModalverbWir werden am Samstag wohl trainieren müssen.
    Futur II Aktiv + ModalverbTim stand ganz hinten. Er wird das Tor wohl nicht gesehen haben können.
    Futur I Passiv + ModalverbDer Ausflug wird wohl nicht verschoben werden können.
    Futur II Passiv + Modalverb– wird praktisch nicht benutzt (zu kompliziert)

    werden (Position 2) … Vollverb … Modalverb im Infinitiv ganz am Ende.

    🇺🇦 Українською Модальне дієслово (müssen, können, dürfen…) стає останнім у «хвості» речення: «Нам, мабуть, доведеться тренуватися в суботу» – Wir werden wohl trainieren müssen. Форма Futur II з модальним дієсловом (gesehen haben können) дуже книжна; простіше сказати з модальним дієсловом у значенні припущення: Er kann das Tor nicht gesehen haben (див. тему «Modalverben zur subjektiven Aussage»). Futur II Passiv з модальним дієсловом не вживають зовсім.

    Nebensätze: werden am Ende

    Im Nebensatz steht die konjugierte Form von werden ganz am Ende.

    FormBeispiel
    Futur I AktivIch fürchte, dass es am Samstag wohl regnen wird.
    Futur II AktivIch rufe nicht mehr an, weil Oma inzwischen wohl schon eingeschlafen sein wird.
    (Oder: … weil Oma inzwischen wahrscheinlich schon eingeschlafen ist.)
    Futur I PassivNiemand weiß, ob das Schwimmbad im Juni geöffnet werden wird.
    Futur II PassivIch hoffe, dass der Fehler bis dahin korrigiert worden sein wird.

    Nebensatz: …, dass er wohl krank sein wird. – werden ist das letzte Wort.

    🇺🇦 Українською Як і завжди в підрядному реченні (після dass, weil, ob, obwohl, wenn…), відмінюване дієслово йде в самий кінець – тут це wird / werden. Усі інші дієслівні частини стоять перед ним у тому ж порядку, що й у головному реченні: eingeschlafen sein wird, korrigiert worden sein wird. Такі довгі ланцюжки звучать важкувато, тому в живій мові часто кажуть простіше (див. останній блок).

    Nebensätze mit Modalverb: …, weil er nicht wird kommen können

    Mit Modalverb gibt es eine Ausnahme: werden steht nicht am Ende, sondern vor den zwei Infinitiven.

    Hauptsatz: Ben wird den Test nicht schreiben können.

    Nebensatz: Ben ist traurig, weil er den Test nicht wird schreiben können.

    KonjunktionSubjekt + MittelfeldwerdenVollverbModalverb
    weiler den Test nichtwirdschreibenkönnen
    dassich am Samstagwerdearbeitenmüssen
    obwohlwir dort nichtwerdenschwimmendürfen

    Einfacher: … weil er den Test wahrscheinlich nicht schreiben kann.

    Nebensatz mit Modalverb: … werden + Vollverb + Modalverb (zwei Infinitive am Ende, werden direkt davor).

    🇺🇦 Українською Коли в кінці підрядного речення збираються два інфінітиви (schreiben können), відмінюване werden не може стати після них – воно стає перед ними: weil er nicht wird schreiben können. Це те саме правило, що й у темі «Modalverben» для Perfekt (…, dass er nicht hat kommen können). Зауваж: werden стоїть безпосередньо перед двома інфінітивами, а всі інші слова (den Test, nicht, am Samstag) – ще раніше.

    Im Alltag einfacher: wahrscheinlich, vielleicht, vermutlich

    Die langen Formen (besonders mit Passiv und Modalverb) hört man selten – eher in Büchern, in den Nachrichten oder im Amt. Im Alltag nimmt man einen normalen Satz (Präsens, Perfekt, Passiv, Modalverb) und ein Wort wie wahrscheinlich, vielleicht, vermutlich, möglicherweise. Oder: Ich glaube, … / Ich vermute, … / Es kann sein, dass …

    mit werdeneinfacher
    Sie wird wohl krank sein.Sie ist wahrscheinlich krank.
    Er wird den Bus verpasst haben.Er hat vermutlich den Bus verpasst.
    Die Heizung wird schon repariert worden sein.Wahrscheinlich ist die Heizung schon repariert worden.
    Wir werden wohl trainieren müssen.Wir müssen wahrscheinlich trainieren.
    …, weil er nicht wird kommen können.…, weil er vielleicht nicht kommen kann.

    Vermutung im Alltag: normaler Satz + wahrscheinlich / vielleicht / vermutlich.

    🇺🇦 Українською Щоб висловити припущення, не обов'язково будувати складні форми з werden. Досить звичайного речення + «мабуть»-слова: wahrscheinlich (імовірно), vermutlich (напевно), vielleicht (можливо), möglicherweise (можливо). Час обираємо «реальний»: зараз – Präsens, уже сталося – Perfekt. Форми з werden треба впізнавати в текстах і вміти утворити, але в розмові звичайний варіант звучить природніше.

    Was bedeutet der Satz?

    Прочитай речення й обери, що воно означає або яка це форма.

    Welche Form ist das?

    Розклади речення за формами: Futur I чи Futur II, актив чи пасив. Підказка: дивись на кінець речення.

    Futur I und Futur II bilden

    Утвори форми для припущення. Пиши лише дієслівну частину без підмета, напр.: er kommt → wird kommen · wird gekommen sein.

    PräsensFutur IFutur II
    er schläft
    sie lernt
    es regnet
    er vergisst
    sie fährt
    er bleibt
    sie steht auf
    es wird repariert (Passiv)
    sie werden eingeladen (Passiv)

    Vermutung über jetzt: Futur I

    Перепиши припущення з Futur I. Замість «Ich glaube, …» встав wohl (або wahrscheinlich, vermutlich, vielleicht) одразу після форми werden. Приклад: Ich glaube, Tom ist müde. → Tom wird wohl müde sein.

    1) Ich glaube, Mia ist krank.
    2) Ich glaube, Jonas ist noch beim Training.
    3) Ich glaube, die Kinder haben Hunger.
    4) Ich glaube, du hast recht.
    5) Ich glaube, das Café hat heute zu.
    6) Ich glaube, ihr wisst die Antwort.
    7) Ich glaube, es gibt morgen ein Gewitter.
    8) Ich glaube, meine Eltern sind schon zu Hause.

    Was ist wohl passiert? Futur II

    Припусти, що сталося. Склади речення у Futur II зі словом wohl (або wahrscheinlich, vermutlich, vielleicht) зі слів у дужках. Не забудь: haben чи sein – як у Perfekt. Приклад: Das Glas ist kaputt. (die Katze / es umwerfen) → Die Katze wird es wohl umgeworfen haben.

    1) Max ist nicht gekommen. (er / den Bus verpassen)
    2) Bei Oma ist das Licht aus. (sie / schon einschlafen)
    3) Lisa hat im Test eine Eins. (sie / viel lernen)
    4) Die Straße ist ganz nass. (es / in der Nacht regnen)
    5) Tims Fahrrad steht nicht vor der Schule. (er / heute zu Fuß gehen)
    6) Ihr seht so müde aus! (ihr / zu lange fernsehen)
    7) Anna und Ben sind nicht mehr hier. (sie / schon nach Hause fahren)
    8) Mein Schlüssel ist weg. (ich / ihn in der Schule vergessen)

    Passiv und Modalverb

    Заповни пропуски: у перше поле – потрібну форму werden, у друге – усі дієслова з кінця речення. У дужках – дієслово й форма. Приклад: Das Zimmer wird wohl schon aufgeräumt worden sein. (aufräumen · Futur II Passiv)

    1) Die Turnhalle wohl schon . (renovieren · Futur II Passiv)
    2) Die neue Brücke wohl nächstes Jahr . (bauen · Futur I Passiv)
    3) Die Tests inzwischen wohl . (korrigieren · Futur II Passiv)
    4) Wir wohl auch zur Party . (einladen · Futur I Passiv)
    5) Du am Wochenende wohl . (lernen · müssen)
    6) Ich morgen wohl nicht . (kommen · können)
    7) Ihr im Museum wohl nicht . (fotografieren · dürfen)
    8) Der Ausflug wohl nicht . (verschieben · können · Passiv)
    9) Das alte Handy wohl nicht mehr . (reparieren · können · Passiv)

    Nebensätze bauen

    Склади речення з підрядним. Натискай картки по черзі; натиснеш на вже поставлену – вона повернеться. Пам'ятай: werden – у кінці, а з модальним дієсловом – перед двома інфінітивами.

    Im Alltag: einfacher gesagt

    Скажи те саме простіше: звичайне речення (Präsens, Perfekt, пасив чи модальне дієслово) зі словом wahrscheinlich замість wohl і форм з werden. Приклад: Er wird wohl Hunger haben. → Er hat wahrscheinlich Hunger.

    1) Sie wird wohl krank sein.
    2) Er wird wohl noch schlafen.
    3) Ihr werdet wohl den Weg gefunden haben.
    4) Paul wird wohl schon nach Hause gegangen sein.
    5) Das Fenster wird wohl schon repariert worden sein.
    6) Wir werden wohl länger warten müssen.
    7) Schade, dass Nina nicht wird mitfahren können.

    Fertig!

    Die Zukunft sagt man meistens mit Präsens + Zeitangabe. Futur I (werden + Infinitiv) zeigt oft eine Vermutung über jetzt: Er wird wohl krank sein. Futur II (werden + Partizip II + haben/sein) zeigt eine Vermutung über die Vergangenheit: Er wird den Bus verpasst haben. Im Nebensatz steht werden am Ende – mit Modalverb aber vor den zwei Infinitiven.

    🇺🇦 Українською Про майбутнє німці здебільшого говорять теперішнім часом + покажчиком часу. Futur I часто означає припущення про теперішнє («він, мабуть, хворий»), Futur II – припущення про минуле («він, мабуть, спізнився на автобус»). У підрядному реченні werden іде в кінець, а з модальним дієсловом – перед двома інфінітивами (…, weil er nicht wird kommen können). У живій мові частіше кажуть простіше: звичайне речення + wahrscheinlich, vielleicht, vermutlich.